Test acid Acetic và Schiller: ứng dụng, cơ chế & cách thực hiện

Test acid Acetic và Schiller: ứng dụng, cơ chế & cách thực hiện

Cách làm test acid Acetic và test Schiller

Ứng dụng

Sử dụng kỹ thuật test acid Acetic và test Schiller trong: chẩn đoán sùi mào gà ở nữ (cổ tử cung), chẩn đoán viêm lộ tuyến cổ tử cung, xác định sùi mào gà ở hậu môn,…

Cơ chế test acid Acetic và test Schiller

Test acid Acetic

Acid Acetic có tác dụng làm kết tủa niêm dịch, làm sạch và làm se niêm mạc cũng như vùng tổn thương để nhìn rõ tổn thương.

Mặt khác acid Acetic có tác dụng làm co những mạch máu bình thường để phân biệt với những mạch máu tân tạo bất thường.

Test Schiller

Lớp tế bào bề mặt và lớp giữa của biểu mô lát 1/3 trên âm đạo và CTC ở phụ nữ trong tuổi sinh đẻ, chịu ảnh hưởng của estrogen và progesteron, luôn luôn tổng hợp và chế tiết glycogen.

Khi bôi lugol, iod tác dụng với glycogen làm niêm mạc CTC và âm đạo chuyển thành màu nâu sẫm. Sự thay đổi về cấu trúc và hình thái tế bào, sẽ làm lớp bề mặt của âm đạo và CTC không bắt màu (màu vàng).

Các bước thực hiện test

Chuẩn bị: dụng cụ và hóa chất

– Dung dịch acid Acetic 3% đựng trong cốc và củ bông thấm nước. Dung dịch lugol 3% và củ bông thấm nước đựng trong cốc;
– Mỏ vịt, panh sát khuẩn, săng và găng tay vô khuẩn.

Cách tiến hành và đọc kết quả

Test acid Acetic

– Sát trùng vùng âm hộ TSM, trải săng vô khuẩn, đi găng tay;
– Đặt mỏ vịt phụ khoa, bộc lộ CTC, quan sát sơ bộ, dùng bông lau sạch khí hư ở bề mặt CTC và cùng đồ, sau đó dùng bông nhúng acid Acetic bôi lên bề mặt CTC;
– Quan sát nhanh, bằng mắt thường hoặc qua soi CTC, thời gian trong 1 – 2 phút. Nếu xét thấy vẫn cần quan sát kỹ thêm, thì phải bôi tiếp, vì sau 1 – 2 phút acid Acetic hết tác dụng.
– Kết quả sau khi bôi acid Acetic toàn bộ niêm mạc CTC sẽ trắng bợt, nếu có tổn thương, lộ tuyến thì hình ảnh sẽ rõ hơn, bờ và nền vết loét sẽ sạch và se lại, lộ tuyến cũng se lại, làm nổi rõ chùm tuyến. Mặt khác nếu tuyến chế tiết nhầy (niêm dịch), thì một phần chất nhầy cũng bị kết tủa trắng đục như những bó nhũ thạch.
Do bị se đi, có hiện tượng co thắt cục bộ, nên bờ vết loét hoặc đôi chỗ vùng lộ tuyến có thể bị rớm máu tươi.

Test Schiller

Thường làm test Schiller sau khi đã làm test acid Acetic.

– Dùng bông lau sạch CTC và cùng đồ âm đạo, bôi lên bề mặt CTC dung dịch lugol 3%, bôi chậm để niêm mạc ngấm đều;
– Bình thường toàn bộ CTC (trừ lỗ CTC) và thành âm đạo bôi lugol sẽ có màu nâu thẫm và bóng. Kết quả niêm mạc bắt màu iode (+) hay test Schiller âm tính;
– Nếu có ổ loét và lộ tuyến hoặc khối u, hay tổn thương tiền ung thư, thì vùng bôi Lugol sẽ không bắt màu gọi là vùng iode (-) hay test Schiller dương tính (+).

Tóm tắt nhanh về Test acid acetic 3%

Sau khi quan sát kỹ âm đạo và CTC, dùng bông thấm nước lau sạch khí hư, sau đó bôi acid acetic 3% để làm chứng nghiệm Hinsenlmann, acid acetic chỉ có tác dụng trong khoảng 1 – 2 phút, do đó có thể bôi acid acetic 2 – 3 lần vào CTC để xem rõ tổn thương.

Sau khi bôi acid acetic thì vùng tổn thương loét sẽ rớm máu, còn vùng lộ tuyến sẽ thấy se trắng lại, chế tiết sẽ kết tủa, nhìn tổn thương sẽ rõ hơn.

Sau đó dùng bông thấm nước bôi lugol 3% vào CTC để làm chứng nghiệm Schiller, iod trong dung dịch lugol tác dụng với glycogen có nhiều ở các tế bào lớp giữa và lớp bề mặt của biểu mô lát tầng CTC và âm đạo tạo ra một màu nâu thẫm.

⇒ Nếu toàn bộ CTC có màu nâu thẫm là biểu mô lát bình thường, gọi là chứng nghiệm Schiller âm tính. Nếu có điều kiện soi CTC để phát hiện các tổn thương nghi ngờ.