Xuất tinh sớm: nguyên nhân, cơ chế bệnh, chẩn đoán và điều trị

Xuất tinh sớm là gì?

Xuất tinh sớm là sự mất kiểm soát và duy trì sự xuất tinh, xảy ra chỉ với một kích thích tình dục rất nhỏ, trước, trong hoặc sau khi đưa được dương vật vào được âm đạo người phụ nữ trong một khoảng thời gian rất ngắn, chưa đạt được thỏa mãn về tình dục.

Xuất tinh sớm là một rối loạn hay gặp nhất không chỉ làm lo âu, ức chế, mất tự tin đối với bản thân người đàn ông mà còn gây ảnh hưởng đến người bạn đời của họ và cà mối quan hệ vợ chồng.

Phân loại

Xuất tinh sớm chiếm tỉ lệ khá cao, nhất là ở giới trẻ, đứng đầu trong nhóm bệnh lý rối loạn tình dục ở nam giới, một vài cuộc khảo sát cho tỉ lệ là 29% dân số, là một trong những nguyên nhân gây đổ vỡ hạnh phúc lứa đôi.

Nguyên phát

Xuất tinh sớm được phân làm hai loại là nguyên phát và thứ phát. Nguyên phát là người từ lúc bắt đầu đời sống tình dục chưa bao giờ kiểm soát được sự xuất tinh.

Thứ phát

Người bệnh trước đây họ vẫn có đòi sống tình dục thỏa mãn, bệnh mới thể hiện sau này.

Thời gian

– Dựa vào thời gian giao hợp: ở mỗi chủng người và ở mỗi nước, thời gian này có sự khác nhau. Ví dụ ở Hoa Kỳ, thời gian giao hợp trung bình là 10 phút; ở Đức là 5-6 phút; thời gian trung bình là 4-7 phút.

Số lần “dập”

– Dựa vào số lần “dập”: trung bình từ 8-12 lần, dưới con số này coi như bị xuất tinh sớm.

Mức độ khoái cảm

Mức độ đạt khoái cảm ở người phụ nữ bình thường có khác nhau, song theo Fisher chỉ có khoảng 27% phụ nữ đạt khoái cảm khi giao hợp kéo dài được 1 phút, 60% đạt khoái cảm khi thời gian giao hợp kéo dài 12 phút. Trung bình phụ nữ cần 6-8 phút để đạt khoái cảm.

Yếu tố tạo nên sự xuất tinh

Có rất nhiều cơ quan liên quan đến việc xuất tinh, bao gồm các cơ quan chính sau đây:

  • Vai trò của não: trung tâm điều khiển hệ thống thần kinh tự động là vùng dưới đồi (hypothalamus).
  • Vai trò của thần kinh: bao gồm hệ thần kinh giao cảm và phó giao cảm chi phối hoạt động của các tuyến cơ và cơ trơn; hệ thần kinh bản thể chi phối hoạt dộng của các cơ vân và xương.
  • Vai trò của dẫn truyền thần kinh: có rất nhiều dẫn truyền thần kinh liên quan đến sự phóng tinh.

Nguyên nhân

Tâm lý

Mât sự cân bằng giữa quá trình hưng phấn và ức chế, quá hưng phấn hoặc xúc động:

  • Do hoàn cảnh khách quan khác: phong tục tập quán, tín ngưỡng, mâu thuẫn trong hôn nhân gia đình…
  • Do ám ảnh về sự thất bại trong lần giao hợp lần trước khiến người đàn ông mất tự tin trong các lần giao hợp tiếp theo.

Bệnh mãn tính

Ở người lớn tuổi có mắc một số bệnh mạn tính, có suy giảm tình dục, hoặc một nguyên nhân nữa là do thủ dâm.

Nếu được tư vấn sớm và điều trị, giáo dục về hôn nhân, người bệnh sẽ dần dần ổn định và tự tin hơn, nếu không được tư vấn đầy đủ thì việc xuất tinh sớm sẽ trở thành cố tật, khó chữa.

Quá tăng cảm vùng dương vật

Như quá tăng cảm các hạch thần kinh giao cảm vùng quanh cơ quan phóng tinh hay do một số bệnh khác làm tăng cảm gần cơ quan phóng tinh như viêm tuyến tiền liệt, trĩ, dò hậu môn tổn thương tủy sống, tổn thương thần kinh do rượu, thiểu năng hoặc rối loạn sinh dục.

Xem thêm: rối loạn cương dương

Tóm lại, để chẩn đoán không khó, thường biểu hiện ở các mức độ khác nhau như: mới ở giai đoạn kích thích dạo đầu nhìn, sờ, nghe… đã phóng tinh hay chỉ mới chạm đầu dương vật vào người phụ nữ đã xuất tinh hoặc ở dạng đưa được dương vật vào âm đạo nhưng mới chỉ vài nhịp đã xuất ra.

Cơ chế bệnh sinh

Cho đến nay vẫn chưa rõ ràng. Đa số các trường hợp không có nguyên nhân và người bệnh biết bị bệnh từ lâu, thường là từ lúc bắt đầu biết sinh hoạt tình dục đến bây giờ.

Nguyên nhân tâm lý

Quá nhạy cảm với kích thích tình dục, tâm lý lo sợ xuất tinh sớm, căng thẳng vợ chồng.

Nguyên nhân thực thể

Dương vật quá nhạy cảm, có sự gia tăng hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh trung ương.

Tham khảo: dương vật nổi mụn thịt

Viêm tuyến tiền liệt mạn tính, trĩ, tác mạch gây đau, nhiễm khuẩn vùng hậu môn, đáy chậu, rò hậu môn tác động lên các xung động hướng tâm từ niệu đạo sau làm giảm ngưỡng phóng tinh qua phản xạ trung gian.

Rối loạn nội tiết, suy sinh dục, mãn dục.

Chẩn đoán

Chẩn đoán xuất tinh sớm không phải chỉ dựa vào thời gian, mà cần phải có 3 yếu tố:

Thời gian

Thời gian ngắn hơn 2 phút, một số tác giả khác theo tiêu chuẩn khác là ngắn hơn 15 giây. Như vậy, thời gian không phải là một yếu tố quan trọng, và rất thay đổi theo nhiều quan điềm khác nhau.

Sự kiểm soát

Không tự kiểm soát được phản xạ, tức là không có khả năng trì hoãn để kéo dài thời gian. Đây là yếu tố quan trọng.

Sự thỏa mãn

Cảm giác không thỏa mãn: cùng với yếu tố thứ 2 đây là yếu tố quan trọng. Cảm giác không thỏa mãn xảy ra ở cả 2 vợ chồng gây ra tổn hại đến mối quan hệ vợ chồng.

Về chẩn đoán phải bao gồm đủ 3 tiêu chuẩn sau: luôn luôn tiềm tàng khả năng xuất tinh sớm, giao hợp không kiểm soát được sự phóng tinh và luôn mang nặng áp lực tâm lý trong đời sống vợ chồng.

– Dựa vào bảng câu hỏi đế xác định có bệnh hay không.

* TGXT: thời gian xuất (viết tắt tiếng Anh: IELT) là thời gian tính từ khi đưa dương vật vào âm đạo cho tới khi xuất tinh.

Điều trị xuất tinh sớm

Có nhiều phương pháp để điều trị như: kỹ thuật đè ép, kỹ thuật người nam vừa giao hợp vừa cắn nhẹ lưỡi để giảm độ tập trung, phương pháp điều trị kỹ thuật kích thích giao hợp Johnson.

Ba bước điều trị

Bước 1: nâng cao kiến thức y học về tình dục & tâm lý liệu pháp.

Bước 2: dùng thuốc ức chế men PDE5.

Mục đích của dùng thuốc ức chế men PDE5 trong điều trị xuất tinh sớm là để dương vật có đủ độ cứng hoàn toàn để dùng thuốc của bước tiếp theo, hơn nữa giúp cho người nam có đủ tự tin, khắc phục yếu tố tâm lý.

Bước 3: dùng thuốc giảm mức độ nhạy cảm ở qui đầu, thoa trước sinh hoạt tình dục 15-30 phút, thuốc thường dùng Emla Pomade 2%.

Dùng thuốc

Có 3 nhóm chính bao gồm:

Nhóm kháng thuốc dopamin

Nhóm này ngăn chặn các trung tâm tiếp nhận dopamin như sulpirid (Dogmatyl), haloperidol, pimozid.

Thuốc giảm đau

Làm ngăn cản sự phân hủy serotonin và kháng cholinergic. Một số tác giả cho rằng lượng serotonin tăng có tác dụng ngăn cản phóng tinh. Các loại thuốc này gồm: sertralin, paroxetin, clomipramin.

Nhóm an thần, chống lo âu

Benzodiazepin có tác dụng an thần, chống lo âu, hoảng loạn và cũng có tác dụng ức chế phóng tinh mặc dù không nhiều như các nhóm thuốc khác. Thuốc nhóm này có thể kể: lorazepam, alprazolam.

Các chất ức chế thụ thể adrenergic

Có tác dụng trì hoãn xuất tinh sớm dựa trên những hiểu biết về hệ thần kinh giao cảm chi phối sự co bóp túi tinh và dòng chảy của tinh dịch đổ vào đường sinh dục. Tuy nhiên, một số báo cáo cho thấy dùng thuốc này có thể làm bệnh nhân phóng tinh không có tinh dịch.

Thuốc gây tê

Kem hoặc thuốc xịt gây tê đầu dương vật (lidocain, xylocain): thoa hoặc xịt lên đầu dương vật 20 phút rồi rửa sạch trước khi giao hợp.

Xem: thuốc lidocain

Theo nghiên cứu của nhiều tác giả trên thế giới, trị liệu này đạt hiệu quả khá cao, có đến 81% nam giới cải thiện được tình trạng. Tuy nhiên, khi dùng cần nhớ lau sạch thuốc trước khi giao hợp vì thuốc có thể làm tê cứng âm đạo.

Ức chế tái hấp thu serotonin

Nhóm thuốc ức chế tái hấp thu chọn lọc serotonin: dựa vào tác dụng ức chế chất dẫn truyền thần kinh serotonin trên phản xạ nên thuốc điều trị phóng tinh sớm rất hiệu quả.

Các thuốc này bao gồm: paroxetin 20-40 mg/ngày, sertralin 50-100 mg/ngày, Auoxetin 20-40 mg/ngày và fluvoxamin 100 mg/ngày. Tác dụng phụ thường gặp là cảm giác khó chịu ở dạ dày, ruột.

Thuốc chống trầm cảm 3 vòng

Clomipramin (tên thương mại Anafranil): làm giảm cảm giác lo âu. Tác dụng phụ là khô miệng và mờ mắt.

Các nhà lâm sàng nhận thấy phối hợp clomipramin với sertralin có hiệu quả rất cao trong điều trị xuất tinh sớm.
Cụ thể:
Gabapentin (Neurontin 300 mg/viên): một tuần uống 3 viên, cách ngày. Uống trước giao hợp 3 giờ, những ngày không giao hợp uống vào buổi tối.
Clomipramin 25 mg x 2-3 viên/ngày từ 2 đến 8 tuần.
Paroxetin 20 mg, 1 viên/ngày x 2 đến 3 tuần.
Fluoxetin 20 mg x 1-2 viên/ngày x 4-5 tuần. Tuần đầu 1 viên/ngày, từ tuần thứ 2 dùng 2 viên/ngày.
Sertralin 50 mg x 1-2 viên/ngày x 4 tuần.

Giảm hưng phấn tại chỗ vùng dương vật.

Vì việc tăng cảm quá mức của dương vật đóng vai trò quan trọng trong viêc xuất tinh sớm, vì vậy người ta có thể dùng loại kem Prilicain hoặc xịt lidocain lên dương vật trước khi giao hợp 30 phút cũng có tác dụng kéo dài thời gian xuất tinh.
Đeo bao cao su làm giảm độ nhạy cảm do tiếp xúc của dương vật nên cũng được coi là một biện pháp điều trị. Cũng có thể điều trị bằng châm cứu.

Xem: cách sử dụng bao cao su

Tâm lý liệu pháp

Một trong những nguyên nhân gây xuất tinh sớm là do sự lo âu, trầm cảm, ám ảnh tự ti…, vì vậy, cần được điều chỉnh tâm lý tốt.

Phẫu thuật

Nhằm làm giảm sự tăng cảm vùng dương vật, các loại phẫu thuật bao gồm:
– Rạch khoanh quanh thân dương vật: phẫu thuật này cắt đứt 80% dây thần kinh cảm giác ngoại vi của đầu dương vật.
– Phẫu thuật cắt bỏ dây thần kinh lưng dương vật làm giảm sự mẫn cảm của dương vật cũng có thể dẫn tới hạn chế xuất tinh sớm.

Xuất tinh sớm: nguyên nhân, cơ chế bệnh, chẩn đoán và điều trị
5 (100%) 22 votes