Viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn: dấu hiệu, chẩn đoán & điều trị

Viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn là gì?

Viêm tinh hoàn, mào tinh hoàn là bệnh hay gặp ở nam giới từ 18-50 tuổi, có thể ảnh hưởng tới chức năng sinh sản.

Hầu hết các trường hợp viêm mào tinh đều lan sang cả tổ chức xung quanh, gây nên tình trạng phối hợp viêm mào tinh và tinh hoàn.

Căn nguyên & đặc điểm bệnh lý

Căn nguyên gây bệnh viêm mào tinh chưa rõ ràng. Tuy nhiên, nhiều tác giả đưa ra một số nguyên nhân như sau:

Do sự trào ngược nước tiểu nhiễm khuẩn từ niệu đạo, tuyến tiền liệt qua ống dẫn tinh vào mào tinh.

Một số bệnh như hẹp niệu đạo, u phì đại lành tính tuyến tiền liệt, làm tăng khả năng trào ngược nước tiểu nhiễm khuẩn vào hệ thống ống dẫn tinh.

Đặt dụng cụ niệu đạo là yếu tố nguy cơ cao gây viêm mào tinh.

Thủ dâm bằng đưa các dị vật như các que hoặc đút que bông, tóc vào niệu đạo, để kích thích dương vật gây viêm nhiễm niệu đạo do nhiễm vi khuẩn hoặc do xước niêm mạc niệu đạo, hậu quả có thể gây viêm mào tinh.

Do nhiễm khuẩn vùng tiểu khung hoặc tầng sinh môn lan sang từ đường máu hoặc bạch mạch.

Những vi khuẩn gây bệnh thường gặp là Escherichia coli, Neisseria meningitide, vi khuẩn lao (đặc biệt ở các nước nhiệt đới như Việt Nam), virus quai bị, các tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Viêm mào tinh thường kết hợp với viêm tinh hoàn có thể xảy đồng thời hoặc là hậu quả của nhau.

Triệu chứng & biểu hiện

Viêm mào tinh cấp tính có biểu hiện đau và sưng nề vùng mào tinh trong vài ngày. Viêm mào tinh mạn tính có đặc điểm đau và viêm nhiễm mào tinh kéo dài trên 6 tuần.

  • Sưng, nóng, đỏ da vùng bìu ngày càng tăng.
  • Tinh hoàn sưng nóng, đỏ, đau.
  • Tinh hoàn to, mềm, nắn đau.
  • Nắn mào tinh to, mềm, đau.
  • Cần khai thác bệnh sử cẩn thận để chẩn đoán là viêm mào tinh (hoặc tinh hoàn hoặc cả hai) cấp tính hay là đợt bán cấp của của viêm mãn tính và tìm nguyên nhân để điều trị cho thích hợp.

Tiến triển viêm tinh hoàn & mào tinh

Nếu không được điều trị hoặc điều trị không thích hợp có thể dẫn đến áp xe hoặc viêm mủ ở bìu, có thể vỡ rò ra da.

Đôi khi có thể dẫn đến nhồi máu tinh hoàn do phù nề làm hạn chế lưu lượng dòng máu chảy, đặc biệt gây tắc mào tinh hoặc ống dẫn tinh gây vô sinh thứ phát.

Viêm nhiễm nặng cũng có thể làm teo tinh hoàn, suy sinh dục nam thứ phát và làm giảm hoặc xơ hóa tinh hoàn, dẫn đến không sản xuất được tinh trùng và gây vô sinh.

Khi đường dẫn tinh bị tắc nghẽn sẽ không đưa được tinh trùng về túi tinh nên khi phóng tinh chỉ có dịch túi tiền liệt mà không có tinh trùng.

Mặt khác, khi tắc đường dẫn tinh, tinh trùng vẫn được sản xuất từ tinh hoàn, nhưng không được đào thải ra ngoài, tinh trùng sẽ tự phân hủy và ngấm vào máu.

Mặc dù là của cơ thể, nhưng khi những sản phẩm giáng hóa của tinh trùng thấm vào trong máu sẽ trở thành một vật thể lạ mang tính kháng nguyên, cơ thể sẽ sản xuất ra kháng thể kháng lại các tế bào sinh tinh. Vì vậy, đầu tiên là tinh trùng giảm về số lượng và chất lượng, dần dần tinh trùng không được sản xuất nữa dẫn đến giảm khả năng có thai và vô sinh hoàn toàn do không có tinh trùng.

Biến chứng nặng nề

– Viêm tinh hoàn làm giảm chất lượng tinh trùng và thay đổi tinh dịch. Tinh trùng bị giảm số lượng và chất lượng có thể trực tiếp do viêm nhiễm hoặc gián tiếp do môi trường sống (tinh dịch) bị ảnh hưởng.

– Nếu không được điều trị thích hợp có thể dẫn đến tắc ống dẫn tinh. Mặc dù quá trình sinh tinh bình thường nhưng do tắc nên tinh trùng không thể thoát ra ngoài. Hậu quả là trong tinh dịch không có tinh trùng.

Viêm tinh hoàn làm hệ thống hàng rào miễn dịch của cơ thể với tinh trùng bị phá hỏng. Tinh trùng đối với cơ thể có thể coi là dị vật. Bình thường, cơ thể có hàng rào miễn dịch để tránh không cho tinh trùng tiếp xúc với hệ miễn dịch của cơ thể, do đó tinh trùng sinh ra tồn tại được trong cơ thể nam giới. Khi hệ thống hàng rào miễn dịch của cơ thể với tinh trùng bị phá hủy thì tinh trùng sẽ bị hệ miễn dịch của cơ thể nam giới tạo ra kháng thể kháng tinh trùng và tự tiêu diệt tinh trùng của họ.

Viêm tinh hoàn – mào tinh hoàn: dấu hiệu, chẩn đoán & điều trị
5 (100%) 16 votes