Thẻ: Tinh hoàn

Tinh hoàn

Tinh hoàn có 2 chức năng liên quan chật chẽ với nhau: sinh giao tử (sinh tinh trùng) và tổng hợp hormon sinh dục.

Dịch tiết của tinh hoàn và các tuyến phụ khác của hệ sinh dục nam tạo thành một hỗn dịch rất cần thiết cho sự vận chuyển, ổn định và trưởng thành của tinh trùng. Hormon nam, mà chủ yếu là testosteron, có chức năng điều hòa sự phát triển của tinh trùng và hoạt động của các tuyến sinh dục phụ. Ngoài ra, hormon nam còn ảnh hưởng quyết định đến sự phát triển các đặc tính sinh dục thứ phát ở nam giới và một phần hoạt động tình dục.

Ở người, mỗi tinh hoàn chứa khoảng 400-600 ống sinh tinh. Chiều dài của một ống sinh tinh khoảng 30-80 cm và đường kính ống sinh tinh vào khoảng 150-250 micromet (Liow, 1998). Các ống sinh tinh thường tạo thành những vòng cung nối với nhau ở một đầu, đầu còn lại đổ vào mào tinh.

Các ống sinh tinh cuộn lại và được phân bố thành các thùy trong tinh hoàn. Các thùy của tinh hoàn được phân cách nhau bởi các vách xơ. Ở giữa các ống sinh tinh là mô liên kết lỏng lẻo bao gồm mạch máu, bạch huyết, thần kinh và các tế bào Leydig. Tế bào Leydig là những tế bào đảm bảo chức năng nội tiết của tinh hoàn (Mortimer, 1994).

Ống sinh tinh

Ống sinh tinh là cấu trúc giải phẫu quan trọng, nơi diễn ra quá trình hình thành tinh trùng. Bao gồm các thành phần: màng đáy, biểu mô sinh tinh, các tế bào Sertoli.

– Màng đáy: thành của ống sinh tinh bao gồm các tế bào của lớp biểu mô sinh tinh, bao bên ngoài là màng đáy. Màng đáy phân cách lớp biểu mô sinh tinh và lớp mô liên kết giữa các ống sinh tinh. Màng đáy bao gồm mô xơ và một ít tế bào cơ, vì vậy ống sinh tinh ít có tính đàn hồi.

– Lớp biểu mô sinh tinh: là một lớp tế bào biểu mô nhiều tầng có 5-8 lớp tế bào, bao gồm 2 loại: tế bào Sertoli và tế bào sinh tinh. Tế bào Sertoli không phân chia và chỉ gồm một loại tế bào, chúng nằm giữa các tế bào sinh tinh và trải dài từ màng đáy vào đến lòng ống sinh tinh. Tế bào sinh tinh luôn phân chia và bao gồm các tế bào ở nhiêu giai đoạn phát triển khác nhau. Các tế bào non nhất ở gần màng đáy và các tế bào trưởng thành hơn nằm gần lòng ống hơn. Trong quá trình phân chia và biệt hóa, tế bào sinh tinh dần 15 dần di chuyển về phía lòng ống sinh tinh. Tế bào sinh tinh gồm 3 loại: nguyên tinh bào, tinh bào và tinh tử.

– Sự liên kết giữa các tế bào Sertoli chia biểu mô sinh tinh thành 2 phần: phần nền và phần ống. Phần nền gồm các tinh nguyên bào và tinh bào non. Phần ống bao gồm các tinh bào và tinh tử. Sự phân cách này tạo điều kiện cho các tinh nguyên bào gián phân và biệt hóa. Các tinh bào non từ phần nền, được sinh ra từ lần gián phân cuối cùng của các tinh nguyên bào, phải vượt qua phức hợp liên kết giữa các tế bào Sertoli để đi vào phần ống.

– Hàng rào máu tinh hoàn: các tế bào Sertoli và phức hợp liên kết giữa chúng còn tạo nên hàng rào máu-tinh hoàn. Hàng rào này đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh tinh. Các chức năng của phần này bao gồm:
+ Nâng đỡ các tế bào sinh tinh.
+ Giúp cho sự vận chuyển của hormon, chất chuyển hóa và chất dinh dưỡng từ ngoài vào cung cấp cho các tế bào sinh tinh.
+ Kiểm soát và hạn chế sự di chuyển của một số phân tử ngoại bào đi vào biểu mô sinh tinh.
+ Thực bào các tế bào sinh tinh bị chết, thoái hóa và các tế bào chất bị thải hồi trong quá trình biệt hóa của tinh tử.
+ Tiết ABP, một loại protein gắn kết vói hormon nam. Protein này giúp vận chuyển chủ động testosteron từ bên ngoài vào bên trong ống sinh tinh và tạo nồng độ testosteron rất cao bên trong biểu mô sinh tinh.
+ Tiết các chất điều hòa quá trình gián phân và giảm phân của các tế bào sinh tinh; điều hòa hoạt động chế tiết của tế bào Leydig và chế tiết gonadotropin của tuyến yên.
+ Điều hòa sự di chuyển của các tế bào sinh tinh trong lớp biểu mô sinh tinh và sự phóng thích tinh trùng vào lòng ống sinh tinh.
Hàng rào máu – tinh hoàn phân cách các tế bào sinh tinh đang giảm phân và các tế bào sinh tinh sau giảm phân. Các tế bào sinh tinh sau giảm phân, chỉ xuất hiện trong tinh hoàn sau khi dậy thì, có thể có những kháng nguyên đặc hiệu lạ đối với hệ miễn dịch của cơ thể. Nếu hàng rào máu – tinh hoàn bị phá vỡ do chấn thương hay do phẫu thuật thì tinh trùng sẽ tiếp xúc với máu, khi ấy có thế kích hoạt tạo kháng thể kháng tinh trùng trong máu, dẫn đến vô sinh.

Trang 1 của 1