Sự di chuyển của tinh trùng trong đường tinh & đường sinh dục nữ

Sự di chuyển của tinh trùng trong đường sinh dục nữ

Di chuyển tinh trùng trong đường dẫn tinh

Từ trong lòng các ống sinh tinh tới phần đầu của mào tinh hoàn, tinh trùng được vận chuyển nhờ dòng dịch trong ống sinh tinh và ống mào tinh cuốn đi.

Sự vận chuyển, lưu trữ tinh trùng khi tinh trùng qua mào tinh sẽ làm tinh trùng trưởng thành dần về chuyển động và khả năng sinh sản.

Thời gian để tinh trùng đi qua mào tinh đến ống dẫn tinh khoảng 10-20 ngày tùy thuộc vào mức độ sản xuất tinh trùng. Sau khi đi qua ống dẫn tinh, tinh trùng tập trung tại nơi dự trữ để chuẩn bị phóng ra sau mỗi lần giao hợp.

Ở tuổi trưởng thành, hai tinh hoàn có thể sản sinh khoảng 120 triệu tinh trùng mỗi ngày, khoảng một nửa được dự trữ tại đuôi mào tinh, phần còn lại được dự trữ tại ống dẫn tinh.

Tại nơi dự trữ, tinh trùng vẫn khỏe mạnh và có khả năng thụ tinh tối thiểu trong thời gian một tháng. Trong thời gian này, tinh trùng được giữ ở trạng thái không hoạt động nhờ nhiều chất có tác dụng ức chế được bài tiết từ hệ thống ống.

Di chuyển tinh trùng trong đường sinh dục nữ

Khi giao hợp, tinh trùng được phóng vào túi cùng sau âm đạo, là nơi sâu và thấp nhất của âm đạo, pH của tinh dịch khoảng từ 7,2 đến 7,8; trong khi pH âm đạo thường dưới 5,0. Do vậy, ngay sau khi phóng tinh, tinh dịch đông vón cục nhờ các men đông đặc của dịch tuyến tiền liệt tác dụng vào fibrinogen có trong tinh dịch để bảo vệ tinh trùng thoát khỏi môi trường acid của âm đạo và giữ tinh trùng ở vị trí gần cổ tử cung (CTC), tránh chảy ngược ra ngoài. Môi trường âm đạo ngay sau đó bị kiềm hóa do pH kiềm của tinh dịch. Sự li giải bắt đầu xảy ra, nhờ tác động của fibronolysin có trong dịch tuyến tiền liệt và giải phóng tinh trùng. Các cơ chế này làm tăng tối đa số lượng tinh trùng vào được đến CTC.

Với cấu tạo giải phẫu bình thường, tư thế của tử cung ngả trước, CTC ngập sâu vào vũng tinh dịch đã tạo điều kiện cho tinh trùng dễ dàng xâm nhập và tiến vào đường sinh dục trên. Bình thường, nhờ có đuôi nên những tinh trùng tự thân di chuyển về phía tử cung với vận tốc 2-4 mm/phút.

Trước ngày phóng noãn, dưới tác dụng của estrogen, niêm mạc ống CTC tăng chế tiết, làm cho chất dịch CTC loãng ra và số lượng nhiều đồng thời lỗ ngoài CTC mở rộng dần. Sự tăng chế tiết của niêm dịch và độ mở của lỗ CTC đạt đến cực điểm lúc phóng noãn đã tạo điều kiện thuận lợi cho tinh trùng xâm nhập vào tử cung.

Khi giao hợp, do bị kích thích bởi những hành vi sinh hoạt tình dục, tử cung co bóp tạo thành một áp lực âm hút tinh trùng vào buồng tử cung. Càng lên cao của bộ phận sinh dục nữ, tinh trùng càng giảm về số lượng cũng như chất lượng, chỉ những tinh trùng khỏe mạnh di chuyển nhanh mới tiến sâu vào buồng tử cung và vòi tử cung.

Trong cơ thể, tinh trùng gặp noãn trong vòi tử cung. Noãn tiết một yếu tố hấp dẫn tinh trùng tạo điều kiện để tăng khả năng thụ tinh. Ít nhất có vài tinh trùng gặp noãn trong một lần thụ tinh nhưng khi thụ tinh trong ống nghiệm thì cần khoảng 50 đến 100 nghìn tinh trùng, cần nhiều như vậy để đạt khả năng thụ tinh cao nhất. Người ta không biết tại sao trong thực nghiệm lại cần nhiều hơn, có thể là môi trường thực nghiệm không hoàn toàn sinh lý, hoặc trong thực nghiệm khối gò mầm lớn hơn và tinh trùng khó thâm nhập hơn.

Vai trò của chất nhầy CTC đối với sự xâm nhập của tinh trùng

Chất nhầy CTC là một chất lỏng có hai thành phần: thành phần có độ nhớt cao (dạng gel) được tạo bởi một mạng các phân tử lớn có nhiệm vụ quyết định các đặc tính của chất nhầy CTC và thành phần có độ nhớt thấp (được tạo bởi các chất điện giải, các hợp chất hữu cơ và protein ở dạng hòa tan).

Sự thay đổi có chu kỳ về độ đậm đặc của chất nhầy CTC ảnh hưởng đến khả năng xâm nhập và sự sống còn của tinh trùng. Tinh trùng có khả năng xâm nhập vào khoảng ngày thứ chín của vòng kinh hai tám ngày và tăng lên một cách từ từ tới thời điểm phóng noãn.

Sự xâm nhập của tinh trùng thường bị giảm sau phóng noãn một đến hai ngày. Những tinh trùng di động hướng theo sợi nhầy vào CTC, ở đó nó dần dần di chuyển vào buồng tử cung và vào vòi tử cung.

CTC và chất nhầy của nó ảnh hưởng tới tinh trùng như sau:

  • Làm tăng khả năng xâm nhập của tinh trùng vào chất nhầy xung quanh thời điểm phóng noãn và làm giảm khả năng này vào những thời điểm khác của vòng kinh.
  • Bảo vệ tinh trùng khỏi bị ảnh hưởng bởi các tác nhân có hại trong môi trường âm đạo và khỏi bị thực bào.
  • Bổ sung năng lượng dự trữ cho tinh trùng.
  • Tinh dịch chứa những chất làm bất hoạt tinh trùng. Chất nhầy CTC có khả năng loại bỏ yếu tố bất hoạt đó trong tinh dịch.

Do vậy, tinh trùng được giải phóng khỏi sự ức chế để thực hiện quá trình phản ứng hoạt hóa hay là tinh trùng có khả năng tạo phản ứng cực đầu. Nếu chất nhầy CTC có độ nhớt cao (đặc) và có nhiều bạch cầu, tinh trùng thâm nhập vào CTC kém và mất khả năng hoạt động. Điều này cũng xảy ra khi người vợ có kháng thể kháng tinh trùng.

Sự di chuyển của tinh trùng trong đường tinh & đường sinh dục nữ
5 (100%) 31 votes