Ngứa da và các vấn đề liên quan bạn nên biết

Ngứa da và các vấn đề liên quan

Tổng quan về chứng ngứa da (Itchy skin, pruritus)

Da ngứa là một cảm giác không thoải mái, khó chịu khiến bạn muốn cào gãi tại chỗ, thậm chí gây xước. Còn được gọi là ngứa (proo-RIE-tus), da ngứa thường do da khô. Nó phổ biến ở người lớn tuổi, vì da có xu hướng trở nên khô hơn theo tuổi tác.

Ngứa da là biểu hiện của bệnh gì? Tùy thuộc vào nguyên nhân gây ngứa da của bạn, nó có thể xuất hiện bình thường. Hoặc nó có thể đỏ hoặc thô hoặc có vết sưng hoặc vỉ. Lặp đi lặp lại quá trình có thể gây vùng da dày lên có thể bị chảy máu hoặc bị nhiễm bệnh.

Các biện pháp tự chăm sóc như giữ ẩm, sử dụng các sản phẩm chống ngứa và tắm mát có thể giúp làm giảm da ngứa. Giảm đau lâu dài đòi hỏi phải xác định và điều trị nguyên nhân của ngứa da. Các trị liệu da ngứa bao gồm thuốc men, băng ướt và liệu pháp ánh sáng.

Triệu chứng ngứa da

Bạn có thể có ngứa da trên một số khu vực nhỏ, chẳng hạn như trên một cánh tay, chân, bộ phận sinh dục hoặc trên toàn bộ cơ thể của bạn. Da ngứa có thể xảy ra mà không có bất kỳ thay đổi đáng chú ý khác trên da. Hoặc nó có thể được liên kết với:

U nhú
Mụn cóc
Đổi màu da
Nốt phỏng, đốm hoặc vỉ
Da khô, nứt
Lông hoặc vảy kết cấu trên da
Đôi khi ngứa kéo dài và có thể rất căng thẳng. Khi bạn chà xát hoặc xước khu vực, nó sẽ ngứa. Và càng ngứa, càng cào lại. Việc phá vỡ chu trình nhún nhọn này có thể rất khó khăn, nhưng tiếp tục gãi có thể làm hỏng da hoặc gây nhiễm trùng.

Đặc điểm và phân loại các vùng da ngứa

+ Vị trí ngứa: Khắp cơ thể; Các bộ phận da mặt, cổ, tay chân, lòng bàn tay, da đầu, sau gáy, da mũi, kẽ ngón chân tay, chân mày, quanh mắt, trán, dưới lưỡi, quanh miệng, cẳng chân, da bụng, lưng, cổ chân, dưới cánh tay, hậu môn, bộ phận sinh dục, háng bẹn, tinh hoàn, da bìu, mông, đầu gối, da quy đầu,…

+ Độ tuổi ngứa: ở trẻ em, người cao tuổi, phụ nữ, bà bầu, nam giới,

+ Tính chất và hình thái vùng ngứa: phồng rộp, mẩn mày đay (nổi mề đay), ngứa nổi nốt, nổi mụn, loét da, loét sinh dục cấp tính, mẩn đỏ, hình tròn, hình bất kỳ, bong tróc, có bột, vảy, dị ứng, sần sùi, sưng, ngứa âm da, mụn nước, rụng tóc, rụng lông, gãi nổi hột, càng gãi càng ngứa, lột da, ngứa da nhưng không nổi mẩn

+ Tính chất, mức độ nông sâu rộng hẹp: lan rộng, ngứa ngoài da, ngứa trong da, dưới dưới da, lỗ chân lông, từng mảng, đối xứng, 1 bên, di chuyển,…

+ Thời gian ngứa: từng cơn, kéo dài, liên tục, lâu năm, chỉ ngứa vào mùa đông trời lạnh, ngứa mùa hè trời nóng, mùa hanh, ngứa sau sinh, sau khi tắm, sau khi đi nắng, sau khi nhiễm lạnh, khi lên da non, ban đêm, ban ngày, sau khi ăn cay, rạn da khi mang thai, sau khi da tiếp xúc với côn trùng sâu bọ (sâu róm, bọ lét)…

+ Bệnh kèm theo: tiểu đường, viêm gan, bệnh thận, tuyến giáp, rối loạn miễn dịch, HIV, HPV, HSV, nhiễm giun, đầu gàu, ung thư…

Ngứa da và các vấn đề liên quan bạn nên biết

Một số vị trí ngứa thường gặp

Khi nào cần đến gặp bác sĩ

Gặp bác sĩ hoặc chuyên gia về da (bác sĩ da liễu) nếu ngứa:

Trải qua hơn hai tuần và không cải thiện với các biện pháp tự chăm sóc

Mọc nhiều mụn cóc sinh dục gây ngứa vùng kín nữ và nam

Là nghiêm trọng và thay đổi các thói quen hàng ngày của bạn hoặc các dấu hiệu khiến bạn không thể ngủ được

Xảy ra đột ngột và không thể giải thích một cách dễ dàng

Ảnh hưởng đến toàn thân

Cùng với các dấu hiệu và triệu chứng khác, như mệt mỏi quá mức, giảm cân, thay đổi thói quen ruột hoặc tần số nước tiểu, sốt, hoặc đỏ da

Nguyên nhân ngứa da

Các nguyên nhân có thể gây ngứa bao gồm:

Da khô. Nếu bạn không nhìn thấy một sự thay đổi về màu sắc hoặc một số thay đổi đáng kể khác trong vùng ngứa, da khô (xerosis) là nguyên nhân có thể. Da khô thường là kết quả của tuổi già hoặc các yếu tố môi trường như sử dụng lâu dài điều hòa không khí hoặc sưởi ấm trung tâm, và rửa hoặc tắm quá nhiều.

Các tình trạng da và phát ban. Nhiều tình trạng da ngứa, bao gồm eczema (viêm da), bệnh vẩy nến, ghẻ, chấy, thủy đậu và phát ban. Ngứa thường ảnh hưởng đến các vùng cụ thể và đi kèm với các dấu hiệu khác, chẳng hạn như da đỏ, da bị kích thích hoặc bướu và vỉ.

Bệnh nội khoa. Da ngứa có thể là triệu chứng của căn bệnh tiềm ẩn. Chúng bao gồm bệnh gan, suy thận, thiếu máu thiếu sắt, các vấn đề về hệ miễn dịch, tuyến giáp và ung thư, bao gồm bệnh bạch cầu và lymphoma. Ngứa thường ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể. Da có thể trông bình thường ngoại trừ những vùng bị xước nhiều lần.

Rối loạn ngứa da thần kinh. Các điều kiện ảnh hưởng đến hệ thần kinh – như chứng đa xơ cứng, tiểu đường, dây thần kinh bị chèn ép và bệnh zona (herpes zoster) – có thể gây ngứa.

Viêm nhiễm, nhiễm trùng: một số bệnh lây truyền qua đường tình dục như sùi mào gà, mụn rộp sinh dục, bệnh lậu đều gây ngứa và kích ứng da tại chỗ tùy mức độ nặng nhẹ. Thực tế cho thấy các bệnh STDs hầu hết đều gây ngứa và kéo theo các hiện tượng khó chịu cho người bệnh.

Các phản ứng dị ứng và kích ứng. Len, hóa chất, xà phòng và các chất khác có thể gây kích ứng da và gây ngứa. Đôi khi chất, chẳng hạn như cây thuốc độc hoặc mỹ phẩm, gây ra phản ứng dị ứng. Các dị ứng thực phẩm cũng có thể gây ngứa.

Thuốc. Phản ứng với thuốc, như kháng sinh, thuốc chống nấm hoặc thuốc giảm đau có chứa chất gây mê, có thể gây nổi mẩn và ngứa.

Mang thai. Trong thời kỳ mang thai, một số phụ nữ cảm thấy da ngứa, đặc biệt là ở vùng bụng và đùi. Ngoài ra, các chứng bệnh da ngứa, như viêm da, có thể xấu hơn trong thời kỳ mang thai.

Biến chứng của ngứa da

Ngứa da có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn. Ngứa kéo dài và gãi có thể làm tăng cường độ ngứa, có thể dẫn đến:

Thương tích da
Nhiễm trùng: vi khuẩn hoặc virus.
Sẹo

Chẩn đoán ngứa da

Theo dõi nguyên nhân gây ngứa của bạn có thể mất thời gian và liên quan đến khám sức khoẻ và lịch sử cẩn thận. Nếu bác sĩ nghi ngờ da ngứa của bạn là kết quả của một tình trạng sức khỏe tiềm ẩn, họ có thể thực hiện các xét nghiệm, bao gồm:

Xét nghiệm máu. Việc đếm máu hoàn toàn có thể cung cấp bằng chứng về tình trạng nội tạng gây ngứa, chẳng hạn như thiếu sắt.

Kiểm tra chức năng tuyến giáp, gan và thận. Gan hoặc thận rối loạn và bất thường tuyến giáp, chẳng hạn như cường giáp, có thể gây ngứa.

Chụp X-quang ngực. Các dấu hiệu bệnh tiềm ẩn có liên quan với ngứa da, như hạch lympho mở rộng, có thể được nhìn thấy bằng cách sử dụng tia X.

Điều trị ngứa da

Khi xác định được nguyên nhân, các phương pháp điều trị da ngứa có thể bao gồm:

Thuốc men

Kem Corticosteroid. Nếu da bạn bị ngứa và đỏ, bác sĩ có thể gợi ý sử dụng kem trị liệu vào các vùng bị ảnh hưởng. Người đó cũng có thể đề nghị bạn bao phủ các khu vực này bằng vật liệu bông ẩm đã được ngâm trong nước hoặc các giải pháp khác. Độ ẩm trong băng ướt giúp da hấp thụ kem và cũng có tác dụng làm mát trên da, giảm ngứa.

Chất ức chế Calcineurin. Một số loại thuốc như tacrolimus (Protopic) và pimecrolimus (Elidel) có thể được sử dụng thay cho kem corticosteroid trong một số trường hợp, đặc biệt nếu vùng ngứa không lớn.

Thuốc chống trầm cảm. Các chất ức chế tái thu hồi serotonin có chọn lọc, như fluoxetine (Prozac) và sertraline (Zoloft), có thể giúp giảm các loại ngứa da.

Thuốc kháng virus: Một số thuốc chữa sùi mào gà kháng virus HPV, HSV được sử dụng để ức chế quá trình phát triển của virus, bất hoạt và trung hòa độc tố của virus và giải quyết các triệu chứng ngứa da.

Điều trị bệnh căn

Nếu một bệnh nội khoa được tìm thấy và là nguyên nhân dẫn tới ngứa da – cho dù đó là bệnh thận, thiếu sắt hoặc một vấn đề tuyến giáp – điều trị bệnh thường làm giảm ngứa. Các phương pháp giảm ngứa khác cũng có thể được khuyến cáo.

Liệu pháp ánh sáng (xạ trị)

Phương pháp trị liệu bằng ánh sáng bao gồm việc bộc lộ vùng da của bạn với một bước sóng nhất định của ánh sáng cực tím. Nhiều buổi thường được lên lịch cho đến khi ngứa được kiểm soát.

Các thử nghiệm lâm sàng

Khám phá các nghiên cứu của Phòng khám Phú Cường thử nghiệm các phương pháp điều trị, can thiệp và xét nghiệm mới như một phương tiện để phòng ngừa, phát hiện, điều trị hoặc quản lý bệnh này.

Lối sống và biện pháp khắc phục ngứa da tại nhà

Để giảm tạm thời ngứa, hãy thử các biện pháp tự chăm sóc sau đây:

Tránh các đồ vật hoặc tình huống khiến bạn ngứa. Cố gắng xác định những gì gây ra các triệu chứng của bạn và tránh nó. Đây có thể là quần áo thô sơ, phòng quá nóng, quá nhiều bồn tắm nước nóng, hoặc chất gây kích thích như xà phòng thơm hoặc chất tẩy rửa, đồ trang sức hoặc sản phẩm làm sạch.

Sử dụng kem dưỡng ẩm chất lượng cao trên da của bạn. Dùng kem (Cetaphil, Eucerin, CeraVe, các loại khác) vào vùng da bị ảnh hưởng ít nhất một lần một ngày.

Sử dụng kem hoặc gel làm mát da. Hãy thử Calamine lotion hoặc một sản phẩm với mentol lên đến 1%.

Áp dụng kem chống nắng hoặc kem dưỡng da vào vùng bị ảnh hưởng. Sử dụng ngắn hạn kem hydrocortisone không chứa toa có chứa ít nhất 1% hydrocortisone có thể tạm thời làm giảm ngứa cùng với da đỏ, viêm. Vì vậy, calamine kem dưỡng da hoặc kem có chứa capsaicin.

Thuốc gây tê tại chỗ, chẳng hạn như pramoxin, có thể hữu ích.

Tránh làm xước bất cứ khi nào có thể. Che khu vực ngứa nếu bạn không thể tránh khỏi gãi. Cắt móng tay và đeo găng tay vào ban đêm.

Áp dụng nén lạnh, ướt. Che khu vực bị ảnh hưởng bằng băng ướt và băng vết thương có thể giúp bảo vệ da và ngăn ngừa gãi.

Tắm. Sử dụng nước ấm ấm và rắc bằng baking soda, bột yến mạch chưa nấu chín hoặc bột yến mạch keo – bột yến mạch xay nhuyễn được làm để tắm (Aveeno, các loại khác). Một số người có thời gian ngứa dài nói rằng một vòi hoa sen nóng làm giảm triệu chứng của họ trong nhiều giờ. Những người khác nói rằng một vòi sen lạnh cũng có thể cải thiện tình trạng. Dù bạn sử dụng phương pháp nào, hãy rửa kỹ và thoa kem dưỡng ẩm.

Giảm căng thẳng. Stress có thể làm triệu chứng ngứa da tồi tệ hơn. Tư vấn, liệu pháp điều chỉnh hành vi, thiền định và yoga là một số cách giảm căng thẳng.

Hãy thử dùng thuốc chống dị ứng bán tự do. Một số loại thuốc này, như diphenhydramine (Benadryl), có thể làm bạn buồn ngủ. Chúng có thể hữu ích vào ban đêm nếu da ngứa của bạn khiến bạn mất ngủ.

Liệu pháp thay thế

Đối với ngứa liên quan đến căng thẳng, bạn có thể tìm thấy một số cứu trợ của các triệu chứng thông qua thiền định, châm cứu hoặc yoga.

Chuẩn bị cho cuộc hẹn của bạn

Bạn có thể bắt đầu các câu hỏi tư vấn bằng cách liên hệ gặp hoặc chat online với bác sĩ da liễu tại Phòng khám Phú Cường.