Mãn dục nam: nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán & điều trị

Mãn dục nam là gì?

Mãn dục nam là một hội chứng sinh hóa kết hợp với tuổi cao và có đặc trưng là thiếu hụt nồng độ androgen huyết thanh kèm hoặc không kèm giảm độ nhạy của gen với androgen.

Hội chứng mãn dục nam có thể dẫn đến những thay đổi có ý nghĩa trong chất lượng cuộc sống và ảnh hưởng bất lợi trên chức năng của nhiều cơ quan.

Những rối loạn toàn thân ít được chú ý và thường cho là bệnh già, là những biểu hiện theo chu kỳ tuổi tác, thường gặp ở người cao tuổi nhưng cũng rất thường gặp ở người trẻ mà biểu hiện thường gặp nhất ở người trẻ là rối loạn cương dương.

Sinh lý bệnh học

Do khiếm khuyết hoặc giảm chức năng trục dưới đồi – tuyến yên. Tuyến yên giảm đáp ứng vói GnRH làm tăng số lần xung LH nhưng không đều hoặc giảm biên độ, mất nhịp ngày đêm trong sản xuất testosteron. Người nhiều tuổi dễ bị rối loạn hoặc giảm sự điều tiết của trục này.

Tuổi càng cao, lượng testosteron càng giảm. Testosteron máu giảm gây ra hàng loạt các rối loạn của cơ thể, suy giảm về đời sống tình dục, các triệu chứng này dễ nhặn thấy.

Các thuốc kháng testosteron như estrogen, corticoid, thuốc chống trầm cảm, tim mạch, thần kinh tinh thần, chữa dạ dày.

Stress kéo dài, lối sống, nghiện ma túy, thuốc lá, rượu bia.

Một số bệnh lý: đái tháo đường, suy tuyến yên, các khối u lành và ác tính.

Thời gian ngắn: người mệt mỏi, thay đổi tâm tính, khó tập trung, giảm sức mạnh và sức bền, giảm ham muốn sinh hoạt tình dục, giảm khả năng và tần suất sinh hoạt tình dục, cảm giác kiệt sức, mất tự tin.

Thời gian dài: rất nhiều vấn đề xảy ra khi mãn dục nam xuất hiện và ngày càng trầm trọng tiến triển.

Triệu chứng mãn dục nam

Sức khỏe chung

  • Đau khớp
  • Đau cơ
  • Đổ mồ hôi
  • Cơn nóng bỏng đột xuất
  • Cảm giác sức lực cơ yếu đi
  • Rụng lông, rụng tóc
  • Cảm thấy mệt
  • Thèm ngủ
  • Cảm giác sức khỏe chung giảm sút
  • Giảm sinh khí, mệt mỏi thể chất
  • Có cảm giác phải tự ép buộc làm việc

Thay đổi về thực thể

  • Mãn dục nam gây tăng khối lượng cơ thể chủ yếu là tăng mỡ và tập trung ở bụng và vú
  • Béo bụng và vú to gây hiện tượng béo phì làm tăng nguy cơ tiểu đường, tim mạch
  • Trương lực cơ giảm
  • Hiện tượng sarcopenia là mất khối cơ và sức cơ xảy ra khi có tuổi làm giảm hiệu suất cơ năng
  • Mất sức vê thế chất
  • Nhiều yếu tố tác động vào sarcopenia như suy tuyến sinh dục khởi phát muộn có vai trò quan trọng, làm giảm sức mạnh và sức bền.

Tinh thần, trí tuệ

  • Giảm khí sắc, mệt mỏi
  • Thay đổi tâm tính
  • Khó tập trung
  • Cảm giác kiệt sức
  • Mất tự tin
  • Trí tuệ giảm (nhận thức)
  • Tình trạng sung sức chung giảm sút, mất hứng thú làm việc
  • Giảm trí nhớ
  • Dễ bị kích thích nên hay cáu giận, tính khí thất thường
  • Khó tập trung suy nghĩ nên hay quên
  • Dễ bị trầm cảm
  • Không quyết đoán, không muốn làm việc
  • Không thích đổi mới, bảo thủ, dễ tự ái do
  • Người mãn dục nam dễ bị chấn thương tinh thần nên mặc cảm, stress.

Tâm tính

  • Lo âu, lo lắng không rõ ràng, dễ bị kích động, hay cáu gắt, dễ bực bội với những chuyện nhỏ.
  • Cảm giác căng thẳng, bồn chồn không yên
  • Trầm cảm (dễ buồn, dễ mủi lòng, tính khí thay đổi, cảm giác vô dụng). 21% sống một mình (đơn thân).
  • Mất ngủ. khó dỗ giấc ngủ, ngủ không ngon giấc, ra mồ hôi nhiều về ban đêm từ ngực lan lên cổ do rối loạn thần kinh thực vật, tương tự như hội chứng bốc hỏa ở phụ nữ.

Rối loạn về niệu dục

Mãn dục nam kèm theo suy giảm tình dục, giảm ham muốn tình dục, giảm khả năng và tần suất sinh hoạt tình dục.

Rối loạn cương dương, cơ quan sinh dục nhỏ lại, giảm sản sinh tinh trùng, tiểu đêm và nhiêu lần.

Tình dục

Giảm hiện tượng cương dương buổi sáng, giảm khả năng và số lần giao hợp.

Hệ xương

Do giảm testosteron, cơ thể không hấp thụ được calci, làm loãng xương. thường gặp ở những xương bè, xương cổ tay, cổ xương đùi.

Loãng xương làm tăng nguy cơ gãy xương, là nguyên nhân gây ra 30% tổng số gãy xương hông ở 50 nam giới và tỉ lệ này tăng dần sau tuổi 65.

Trong số nam giới gãy xương hông sau một năm, có 53% sống trong trại điều dưỡng, 26% chăm sóc tại nhà.
Mật độ xương giảm dễ ngã, làm tăng nguy cơ gãy xương, đặc biệt là xương đùi và cổ tay. Dưới 70 tuổi, tỉ lệ gãy xương là 15% nhưng ở tuổi > 80 thì tỉ lệ này là 30%.

Tạo máu

Tạo máu giảm, có hiện tượng rụng tóc.

Ngoài những yếu tố thực thể do suy giảm hormon trong cơ thể thì mãn dục nam còn bị ảnh hưởng do các yếu tố ngoại cảnh tác động như môi trường sống và tuổi tác, bệnh tật đã mắc và hiện tại. Tuy những yếu tố này không phải là nguyên nhân trực tiếp nhưng lại rất quan trọng, làm cho hiện tượng mãn dục tăng và với mức độ nghiêm trọng hơn.

Chẩn đoán mãn dục nam

Dựa vào triệu chứng lâm sàng.

Chẩn đoán xác định khi có một triệu chứng về tình dục và triệu chứng toàn thân.
– Định lượng hormon sinh dục: LH, FSH, prolactin, testosteron, estradiol. Bình thường testosteron từ 10-35 nanomol/lit.
– Các thăm dò khác như siêu âm, chức năng toàn thân.
– Khám tuyến tiền liệt.

Điều trị mãn dục nam

Các biện pháp điều trị chung

– Chế độ ăn uống, sinh hoạt.
– Tâm lý liệu pháp.
– Quan tâm đến người cao tuổi và tình dục người già:
+ Là những người đã có nhiều cống hiến, chuẩn bị hoặc đã nghỉ hưu nên có nhiều đổi thay về mọi mặt xã hội, gia đình, công việc và thực thể. Đó là bước ngoặt quan trọng dễ làm cho bản thân thấy thiếu tự tin, mặc cảm và cảm giác là người thừa cho nên rất nhiều “tâm sự”, là những người dễ nhạy cảm dễ bị tổn thương. Vì vậy, người cao tuổi rất cần sự quan tâm, chia sẻ của gia đình và xã hội, đồng thời cần có những công việc thích hợp sau khi nghỉ hưu.
+ Tình dục nên duy trì nhưng phụ thuộc khả năng từng người, sao cho phù hợp, thoải mái nhưng bảo đảm sức khỏe, không gắng sức quá nhiều.
+ Cùng chia sẻ với bạn tình, có sự thông cảm với nhau, nhẹ nhàng nâng đỡ hỗ trợ cho nhau, đặc biệt không được chê trách, vì chỉ cần bị chi phối bởi ngoại cảnh hoặc những cử chỉ, lời nói thì sự cương dường cũng bị ảnh hưởng và không thể tiếp tục sinh hoạt tình dục được.
+ Cần dùng chất bôi trơn để giúp cho việc sinh hoạt tình dục dễ dàng và thuận lợi hơn. Cũng cần phải chú ý rằng, dù tần suất sinh hoạt tình dục không nhiều nhưng vẫn rất dễ bị viêm nhiễm, đặc biệt là dễ mắc các bệnh lây truyền qua đưòng tình dục.

Điều trị thuốc

– Sử dụng một số thuốc làm tăng lượng máu đến thể hang, thể xốp.
– Bổ sung testosteron:
+ Dạng uống: liều lượng tùy từng cá thể: Undecanoat testosteron 40 mg/viên; liều tấn công: 3-4 viên/ngày trong 30 ngày; liều duy trì: 1-2 viên/ngày trong 30 ngày.
+ Dạng tiêm: Mesterolon 250 mg/ống/tuần x 4 tuần (tiêm bắp); Sustanon 250 mg/ống/tuần x 4 tuần (tiêm bắp).
+ Mảnh dán qua da.
+ Kem xoa: Androgel 50 mg/gói, xoa mặt trong đùi hay lưng hoặc bụng trong 30 ngày.
Một số lưu ý khi dùng testosteron chữa mãn dục nam:
+ Không ai là quá già để dùng testosteron nhưng việc sử dụng chất này cần do thầy thuốc chỉ định và theo dõi.
+ Testosteron không đánh thức phần con vật ở người.
+ Ung thư tuyến tiền liệt: không được dùng.
– Phì đại tuyến tiền liệt: do thầy thuốc quyết định; nếu dùng cần theo dõi đều đặn nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tiền liệt tuyến (prostate speciíic antigen -PSA) và khám thực thể.

Các biện pháp khác

– Phẫu thuật tạo hình nhằm cung cấp đủ máu cho dương vật.
– Ngoài ra, có thể dùng một số bài thuốc y học cổ truyền, dân gian cũng hỗ trợ tốt cho mãn dục nam.

Mãn dục nam: nguyên nhân, triệu chứng, chẩn đoán & điều trị
5 (100%) 15 votes

BÌNH LUẬN