Lỗ đái lệch thấp: triệu chứng nhận biết, phân độ lệch & điều trị

Lỗ đái lệch thấp là gì?

Lỗ đái lệch thấp là một dị tật bẩm sinh khá phổ biến. Loại bệnh lý này nằm trong bệnh lý của dương vật, tuy nhiên vì tần suất gặp cao và ảnh hưởng nhiều đến sinh sản, cho dị tật này nên xếp riêng một mục.

Đặc điểm bệnh lý

Vị trí lệch

Bình thường, dương vật thẳng, lỗ đái nằm ở vị trí gần đỉnh của quy đầu dương vật. Lỗ đái lệch thấp là một dị tật bẩm sinh của dương vật làm cho niệu đạo, vật hang, vật xốp, quy đầu và da quy đầu phát triển không hoàn toàn; lỗ niệu đạo có thể nằm ở bất kỳ vị trí nào trên thân dương vật, thậm chí có thể nằm ở bìu hay tầng sinh môn, cho nên bệnh nhân không tiểu tiện được một cách bình thường mà có khi phải ngồi như con gái, thậm chí tia nước tiểu còn vọt ra phía sau mông.

Nếu lệch thấp về phía dưới, lỗ đái thường rộng; còn khi lệch về phía gần quy đầu thì lỗ đái thường hẹp và bệnh nhân đái khó, tia nhỏ. Bệnh cũng dễ phát hiện vì lỗ đái không đổ ra ở đỉnh quy đầu như bình thường mà ở một vị trí nào đó ở phần dưới dương vật, bìu khiến trẻ không tiểu tiện được bình thường.

Phôi thai học

Nghiên cứu về phôi thai học, người ta nhận thấy ở thai nam, tật lỗ đái thấp xuất hiện vào khoảng tuần thứ 10 đến tuần thứ 14, do sự chi phối của nhiều yếu tố.

Với những máy siêu âm có độ phân giải cao, đồng thời người có kinh nghiệm có thể phát hiện tật lỗ sáo thấp ở bào thai ngay từ lúc nó mới hình thành.

Hypospadias là một trong những dị tật bẩm sinh phổ biến nhất của cơ quan sinh dục nam, nhưng tỉ lệ mắc rất khác nhau tùy theo báo cáo của những quốc gia, từ 1/4000 đến 1/125 bé trai.

Một báo cáo khoa học cho thấy rằng, lỗ đái thấp trên toàn thế giới tăng nhẹ trong thập kỷ 1980. Tuy nhiên, tỉ lệ này còn phụ thuộc vào nghiên cứu ở các nước và vùng lãnh thổ khác nhau, vì vậy có những kết quả không giống nhau, thậm chí còn ngược nhau.

Mức độ lệch

Lỗ đái thấp có 3 mức độ:

– Thể nhẹ (50%), lỗ này nằm tại mặt dưới của đầu dương vật. Lỗ niệu đạo mở ra ở mặt dưới qui đầu của của dương vật chiếm khoảng 50-75% trường hợp và chúng được phân loại là mức độ thứ nhất.

– Thể trung bình (chiếm khoảng 45%), lỗ sáo nằm ở phần thân dương vật.

– Thể nặng, lỗ sáo nằm tại phần gốc của dương vật, chiếm khoảng 5% trường hợp. Mức độ nghiêm trọng hơn là dương vật không hoàn toàn tách ra từ đáy chậu hoặc vẫn bị giữ lại bởi mô liên kết, hoặc tinh hoàn không xuống.

Mức độ thứ hai (mức độ trung bình) khi lỗ niệu đạo mở ra ở mật và theo trục của dương vật) chiếm khoảng 20 %, còn mức độ thứ ba (mức độ nặng) là lỗ niệu đạo mở ra trên đáy chậu, chiếm 30% trường hợp

Tật lỗ đái thấp có thể là dị tật đơn thuần, với biểu hiện dương vật biến dạng và bao tinh hoàn chẻ. Nhưng nó cũng có thể kèm theo những tật khác của cơ quan sinh dục như tinh hoàn ẩn, thoát vị bẹn.

Kèm theo lỗ niệu đạo lệch thấp là dương vật bị cong xuống. Lỗ niệu đạo càng ở thấp thì dương vật càng cong xuống nhiều hơn.

Lỗ đái lệch thấp có tỉ lệ 1/300 trẻ mới sinh. Lỗ này càng càng nằm xa vị trí bình thường thì càng khổ điều trị và nên điều trị sớm ngay khi trẻ 5-6 tuổi. Nếu trẻ lớn hơn 10 tuổi, phẫu thuật sẽ khó hơn vì lúc này trẻ thường có phản xạ cương dương vật nên vết thương khó lành.

Nguyên nhân

Cho đến nay, chưa biết được rõ ràng nguyên nhân gây ra dị tật bẩm sinh này nhưng có một số giả thuyết như sau:
– Mẹ nhiều tuổi
– Yếu tố di truyền: nghiên cứu về tiền sử gia đình thì có 7% những trường hợp lỗ đái thấp có yếu tố nguy cơ bị bệnh có tính chất gia đình là:
– Mẹ dùng progesteron trong khi có thai làm tăng nguy cơ dị tật này ở trẻ.
– Tinh hoàn của thai nhi bất thường hay kém phát triển không xuất đủ testosteron hoặc cơ thể thai nhi không đáp ứng với testosteron.
– Hoặc do thụ tinh trong ống nghiệm vì sử dụng progesteron nhiều.
– Theo một nghiên cứu (năm 2008), nếu bà mẹ sử dụng diethylstilbestrol, một estrogen tổng hợp thì nguy cơ bị lỗ đái thấp tăng lên tới 20 lần.
Trong một số ít trường hợp thiếu hụt hoặc giảm nhạy cảm nội tiết tố androgen (testosteron và dihydrotestosteron) sau khi sinh cũng gây lỗ đái thấp.

Phân loại

Việc phân loại dựa vào vị trí lỗ niệu đạo mở ra trên dọc chiều dài của dương vật và tầng sinh môn.

Lỗ đái lệch thấp đoạn trước

Phần thấp qui đầu
Rãnh qui đầu

Lỗ dái lệch thấp đoạn giữa

– Phần đầu của thân dương vật
– Giữa thân dương vật
– Phần gốc của thân dương vật

Lỗ đái lệch thấp đoạn sau

Là thể bệnh nặng nhất bao gồm:
– Chỗ nối dương vật – bìu (6).
– Ở bìu (7).
– Tầng sinh môn (8)

Tác hại & trở ngại

Tật lỗ đái thấp không nguy hiểm chết người nhưng lại gây phiền muộn cho sinh hoạt hàng ngày, giảm chất lượng cuộc sống làm cho bệnh nhân mặc cảm, thiếu tự tin, đương nhiên bệnh thường kèm với những dị tật khác nên ảnh sinh hoạt tình dục cũng như khả năng sinh sản gây khó có thai hoặc vô sinh do dị tật kèm theo như bất thường về tinh hoàn, chất lượng tinh trùng, hoặc là khi sinh hoạt tình dục, tinh trùng không phóng vào âm đạo nên phải làm IUI hoặc thụ tinh trong ống nghiệm.

Với những thể nhẹ của bệnh (lỗ đái mở ra ở phần thấp quy đầu, rãnh quy đầu) người nam giới vẫn có thể quan hệ tình dục được và khi xuất tinh, tinh trùng vẫn có cơ hội gặp trứng do có thể xuất tinh được vào người vợ. Nhưng với những thể nặng hơn thì càng khó quan hệ tình dục hơn và khó có con hơn.

Với những thê bệnh nặng như lỗ đái mở ra ở gốc dương vật, ở bìu hoặc tầng sinh môn thì hầu như không thể có con theo con đường tự nhiên do thường khó quan hệ tình dục do có bệnh lý cong dương vật kèm theo, nếu có quan hệ tình dục được thì cũng chỉ có thể xuất tinh ngoài âm đạo của vợ do miệng niệu đạo ở ngoài âm đạo.
Người bị tật lỗ đái lệch thấp còn có thể bị các dị tật khác kèm theo và các dị tật này có thể làm gia tăng khả năng khó có con của người bệnh.

Những dị tật phối hợp

Tinh hoàn không xuống bìu và thoát vị bẹn

Tinh hoàn không xuống bìu và thoát vị bẹn là hai dị tật phố biến nhất, chiếm 9% trong số những người bị lỗ đái lệch thấp. Tỉ lệ này tăng lên khi lỗ đái lệch thấp đoạn sau. Tinh hoàn ẩn nằm trong bụng có nguy cơ bị ung thư và xơ hóa, làm cản trở quá trình sinh tinh.

Dị tật đường tiết niệu

Dị tật đường tiết niệu ở những bệnh nhân lỗ đái thấp đơn thuần không nhiều. Nhưng khi khi lỗ đái thấp phối hợp với bất thường các cơ quan khác thì tỉ lệ này rất cao.

Khoảng 46% có bất thường đường tiết niệu trên với lỗ đái thấp và dị tật không có hậu môn. Dị tật đường tiết niệu ở những bệnh nhân lỗ đái lệch thấp làm suy giảm sức khỏe của người bệnh và có thể ảnh hưởng tới chức năng sinh sản.

Túi bầu dục tuyến tiền liệt

Túi bầu dục tuyến tiền liệt (utriculus masculinus) là một túi nhỏ mở rộng khỏi niệu đạo vào nhu mô tuyến tiền liệt. Bất thường này thấy ở khoảng 11% trong các trường hợp lỗ đái lệch thấp đoạn sau.

Rối loạn biệt hóa giới tính

Dị tật rối loạn biệt hóa giới tính cần phải đặt ra ở tất cả các trường hợp lỗ đái lệch thấp đoạn sau phối hợp với tật tinh hoàn không xuống bìu. Cần tiến hành làm xét nghiệm karotyp và xét nghiệm nội tiết tố để xác định.

Khi có rối loạn biệt hóa giới tính, người bệnh có thể bị thêm nhiều dị tật khác nữa, thậm chí cơ quan sinh dục phát triển theo hướng nữ.

Người có rối loạn biệt hóa giới tính, ngoài các bất thường về thể chất còn có những rối loạn về hành vi, ảnh hưởng đến sức khỏe, cuộc sống sinh hoạt của người mang bệnh. Các yếu tố này cũng tham gia vào quá trình giảm khả năng có con của người bị rối loạn biệt hóa giới tính.

Điều trị

Mục tiêu

Điều trị lỗ đái lệch thấp cần phải làm thẳng đứng dương vật, tạo hình lại niệu đạo đưa lỗ niệu đạo ra đúng vị trí ở qui đầu.

Mục tiêu của điều trị là tạo nên một dương vật bình thường về mặt chức năng sinh lý và giải phẫu. Việc điều trị chỉ áp dụng ở tuyến có chuyên khoa sâu về tiết niệu và nam học.

Nguyên tắc

Cắt bỏ các tổ chức xơ quanh vật hang dương vật để dựng thẳng đứng dương vật, rồi dùng các vạt da và tổ chức để cuộn thành ống niệu đạo, đưa lỗ đái ra quy đầu dương vật.

Mục tiêu điều trị là tạo nên một dương vật bình thường về mặt chức năng sinh lý và giải phẫu. Bệnh nên được điều trị sớm để tránh những rối loạn về tâm lý cho người bệnh.
– Vạt da và tổ chức sử dụng có thể dùng:
+ Vạt da có cuống.
+ Vạt da hoặc các mảnh tổ chức niêm mạc tự do.
– Nếu lỗ đái lệch thấp được phát hiện và điều trị sớm thì sẽ có kết quả khả quan hơn

Lỗ đái lệch thấp: triệu chứng nhận biết, phân độ lệch & điều trị
5 (100%) 15 votes